Stichting OPEN: opnieuw recordinzameling elektrisch afval

Stichting OPEN zamelde in 2025 in totaal 245.418.000 kilo afgedankte apparaten, lampen en batterijen in, een stijging van 3 procent ten opzichte van een jaar eerder. Daarmee behaalde de organisatie voor het vijfde jaar op rij een inzamelrecord en benadrukt zij het groeiende belang van grondstoffenbehoud, hergebruik en hoogwaardige recycling.

Met het ingezamelde volume, gelijk aan 25.000 volle Wecycle-vrachtwagens, beschikt Nederland volgens Stichting OPEN over een van de best georganiseerde inzamel- en verwerkingssystemen ter wereld. Via ruim 30.000 Wecycle-inleverpunten, meer dan 20 sorteerlocaties en een netwerk van gemeenten, retailers, kringloopbedrijven, transporteurs, sorteerders, refurbishers en recyclers worden afgedankte apparaten, lampen en batterijen ingezameld, gesorteerd, hergebruikt en gerecycled.

Eerst hergebruik, daarna recycling

Hergebruik van afgedankte apparaten is inmiddels structureel ingebed in het Nederlandse systeem. Geschikte apparaten of onderdelen worden beoordeeld, gerepareerd en opnieuw ingezet. Met deze aanpak kreeg in 2025 bijna 1,8 miljoen kilo aan afgedankte apparaten een tweede leven via hergebruik. Wanneer hergebruik niet mogelijk is, volgt hoogwaardige recycling. Daarmee wil Stichting OPEN bijdragen aan het verminderen van de vraag naar nieuwe grondstoffen en aan de Europese doelstelling om in 2030 minimaal 25 procent van de strategische grondstoffen uit recycling te halen.

Groot potentieel

Uit de recent gepubliceerde Urban Mine Analyse van Stichting OPEN blijkt dat zich in Nederlandse huishoudens en bedrijven ruim 7 miljard kilo aan grondstoffen bevindt in elektrische apparaten. Daarvan bestaat 764 miljoen kilo uit strategische en kritieke grondstoffen, zoals koper, aluminium, neodymium en kobalt. Deze materialen zijn belangrijk voor de energietransitie en digitalisering, maar lastig terug te winnen omdat ze vaak in kleine hoeveelheden in apparaten zijn verwerkt.

Daarom pleit Stichting OPEN voor extra investeringen in innovatie en nieuwe verwerkingsmethoden, evenals voor meer samenwerking tussen overheid, industrie en kennisinstellingen.

Relevanter dan ooit

Jan Vlak, algemeen directeur van Stichting OPEN, zegt: ‘Wat begon als een wettelijke opdracht om afgedankte apparaten, lampen en batterijen in te zamelen en te recyclen, gaat inmiddels over iets veel groters: grondstoffen, leveringszekerheid en strategische onafhankelijkheid. In deze geopolitiek roerige tijden is ons werk daarom relevanter dan ooit.’

Ook Steven van Eijck, voorzitter van Stichting OPEN, ziet nog uitdagingen. ‘Zo belandt nog altijd een aanzienlijke hoeveelheid apparaten, lampen en batterijen in het restafval en als metaalschroot. Daarom zijn er aanvullende stappen nodig op het gebied van inzameling, wetgeving en handhaving.’ Volgens Van Eijck had met een wettelijke afgifteplicht aan gespecialiseerde verwerkers nog eens 35 miljoen kilo extra ingezameld kunnen worden.

Drie experts

Voor het jaarverslag vroegen drie onafhankelijke experts daarnaast aandacht voor het belang van grondstoffenbehoud en zelfvoorzienendheid. Allard Castelein, Speciaal Vertegenwoordiger Grondstoffenstrategie, reflecteert op het geopolitieke belang van kritieke grondstoffen. Barbara Baarsma, hoofdeconoom bij PwC en hoogleraar Toegepaste Economie aan de Universiteit van Amsterdam, gaat in op de economische waarde van circulariteit. Ruth Mugge, hoogleraar Design for Sustainable Consumer Behaviour aan de TU Delft, bespreekt hoe ontwerp en consumentengedrag bijdragen aan reparatie, levensduurverlenging en hergebruik.