EU moet einde maken aan dubbele standaarden in scheepsrecycling

Recycling Europe, EUROFER en de NGO Shipbreaking Platform roepen de Europese Unie op om een einde te maken aan de dubbele standaarden in de internationale scheepsrecyclingsector. Volgens de organisaties moeten scheepswerven buiten Europa aan dezelfde eisen voldoen als Europese bedrijven wanneer zij schepen onder EU-vlag willen ontmantelen.

De oproep volgt op de herziening van de technische richtlijnen voor scheepsrecyclingbedrijven in derde landen waar de Europese Commissie momenteel aan werkt. Deze richtlijnen worden gebruikt om te beoordelen of buitenlandse scheepsrecyclingwerven mogen worden opgenomen op de Europese lijst van goedgekeurde bedrijven voor de verwerking van EU-gevlagde schepen.

Volgens de organisaties biedt de herziening een belangrijke kans om de verschillen tussen Europese en niet-Europese werven weg te nemen.

Verbod op beaching

Een van de belangrijkste voorstellen is een expliciet verbod op beaching en landing als ontmantelingsmethode. Bij beaching worden schepen op stranden aan de grond gezet om daar te worden gesloopt. Volgens de organisaties brengt deze werkwijze risico’s met zich mee voor milieu, werknemers en afvalbeheer.

De organisaties pleiten ervoor om uitsluitend ontmanteling toe te staan op locaties waar volledige beheersing van afvalstoffen, emissies en verontreiniging mogelijk is.

Zelfde regels voor iedereen

Daarnaast vinden Recycling Europe, EUROFER en NGO Shipbreaking Platform dat scheepsrecyclingbedrijven buiten de Europese Unie moeten beschikken over vergunningen die vergelijkbaar zijn met de eisen die binnen Europa gelden. Daaronder vallen onder meer milieueffectrapportages en operationele vergunningen waarin duidelijk is vastgelegd onder welke voorwaarden een bedrijf mag opereren.

Volgens de organisaties ontbreekt in sommige landen een vergelijkbaar vergunningen- en controlesysteem. Daardoor ontstaan verschillen in milieuprestaties, afvalbeheer en arbeidsomstandigheden.

Kritiek op Turkse werven

Met name de situatie in Aliağa in Turkije baart de organisaties zorgen. Samen met Turkse maatschappelijke organisaties pleiten zij ervoor om Turkse scheepsrecyclingfaciliteiten voorlopig van de Europese lijst te verwijderen totdat noodzakelijke verbeteringen zijn doorgevoerd.

Volgens de organisaties brengen de huidige omstandigheden risico’s met zich mee voor zowel het milieu als de gezondheid van werknemers. Ook zou de geloofwaardigheid van de Europese lijst onder druk komen te staan wanneer bedrijven die niet aan vergelijkbare normen voldoen toch worden toegelaten.

Controle op hele keten

De organisaties vragen de Europese Commissie bovendien om niet alleen de scheepsrecyclingwerven zelf te beoordelen, maar ook de bedrijven die de vrijkomende secundaire grondstoffen verwerken.

Dat geldt bijvoorbeeld voor staalverwerkers en installaties waar het gerecyclede materiaal verder wordt verwerkt. Volgens de brancheorganisaties zouden ook deze bedrijven moeten voldoen aan milieunormen die vergelijkbaar zijn met de Europese eisen.

Gelijk speelveld

‘De huidige situatie, waarin vergunningen en controles verschillen tussen EU-landen en derde landen, is de reden waarom dubbele standaarden blijven bestaan in de scheepsrecyclingsector’, zegt Ingvild Jenssen, directeur van NGO Shipbreaking Platform.

Ook Recycling Europe ziet de herziening als een belangrijk moment voor de sector. ‘De actualisering van de technische richtlijnen biedt een belangrijke kans om een gelijk speelveld te creëren tussen Europese en buitenlandse werven en een einde te maken aan de aanhoudende dubbele standaarden’, aldus Isabelle Radovan, beleidsadviseur bij Recycling Europe.

Volgens EUROFER moet daarnaast ook de beoordeling van bedrijven verderop in de keten worden aangescherpt. ‘De richtlijnen moeten ervoor zorgen dat niet alleen Europese en buitenlandse werven volgens dezelfde regels werken, maar ook dat downstream-installaties, waaronder staalverwerkers, aan gelijkwaardige milieunormen voldoen’, vindt Aurelio Braconi, directeur grondstoffen, roestvast staal en speciale staalsoorten bij EUROFER.

Europese ambities waarmaken

Volgens de drie organisaties moet de Europese Unie blijven inzetten op hogere internationale normen voor scheepsrecycling. Dat kan alleen wanneer praktijken die binnen Europa niet zijn toegestaan, zoals beaching en landing, ook niet worden geaccepteerd bij bedrijven die op de Europese lijst willen staan.

Daarmee moet volgens de organisaties een gelijk speelveld ontstaan voor Europese recyclers en tegelijkertijd de wereldwijde standaard voor veilige en milieuvriendelijke scheepsrecycling worden verhoogd.